خلاصه مطالب گذشته 1 . حكم شرعى عبارت است از قانونى كه از سوى خداوند براى تنظيم و توجيه حيات انسان مقرر شده است . 2 . احكام شرعى بر دو قسمند : احكام تكليفى و احكام وضعى . 3 . گاه حكم تكليفى جعل مىشود و حكم وضعى از آن انتزاع مىشود و گاه حكم وضعى جعل مىشود و حكم تكليفى برآن بار مىشود . 4 . حكم شرعى همان اعتبار شارع است كه مسبوق به وجود ملاك و اراده است و اين دو را در اصطلاح « مبادى حكم شرعى » گويند . 5 . اباحه بر دو قسم است : اباحه به معناى اعم كه در مقابل وجوب و حرمت است و اباحه به معناى اخص كه قسيم احكام چهارگانه ديگر است . ملاك اباحه دوگونه تصور مىشود : لا اقتضايى و اقتضايى .